Παρασκευή, 7 Ιουλίου 2017

«Καλό καλοκαίρι» από το «Παρατηρητήριο Αμαρουσίου»!!!

                                                                              ΑΝΑΨΥΧΗ
Η ψυχαγωγία και το ψυχαγωγώ, που σημαίνει ευφραίνω, τέρπω, παράγονται από΄το επίθετο του θεού Ερμή «ψυχαγωγός» [ψυχή+αγωγός (& άγω)], επειδή οδηγούσε τις ψυχές των νεκρών στον Αδη. 
«Δεν ηξηκρίβωσα - σημειώνει ο Στέφανος Κουμανούδης στη Συναγωγή Νέων Λέξεων, εν Αθήναις, τύποις Π.Δ. Σακελλαρίου, 1900 - το πότε άρχισεν εις την παλαιάν ταύτην λέξιν η νεωτερική σημασία (της τέρψης και της απόλαυσης)...».
Κάποτε, λοιπόν, η γιομάτη μυστήριο και μαγεία «ψυχαγωγία», που περιέγραφε τις πρακτικές της ανάκλησης των νεκρών στα νεκυιομαντεία (νεκρομαντεία), με σκοπό τη γνώση του μέλλοντος, άρχιζε να αποβάλει το πρώτο της μαγικο - θρησκευτικό περιεχόμενο σημαίνοντας σχεδόν αποκλειστικά την τέρψη και τη βαθιά απόλαυση.
Η τέρψη παράγεται από ρίζα *τερη-, που έχει την έννοιαν τού «χορταίνειν». 
Εδώ ανήκει το τρέφω και η σανσκριτική t(a)rp-ami: 
«χορταίνειν, ευαρεστείσθαι». 
Τέρπω στις μέρες μας σημαίνει χορταίνω με πνευματική τροφή και τέρψις είναι ο κορεσμός της ψυχής από ευφρόσυνα συναισθήματα. 
Ετσι ο καλοαναθρεμμένος με την κατάλληλη «αγωγή» που προσφέρουν οι καλές τέχνες: 
μουσική, θέατρο κ.λπ., «χορταίνει» πνευματικά, αποκτώντας την πολυπόθητη ευφροσύνη. 
Ο χωρίς αγωγή αντίθετα (ο αν-άγωγος ή κακοαναθρεμμένος) δεν τέρπεται, δεν ευφραίνεται, αλλά διασκεδάζει διασκορπίζοντας τις στενοχώριες του. 
Η διασκέδαση, που διαφέρει σημαντικότατα από την ψυχαγωγία (όσο διαφέρει το Ηρώδειο από ένα κέντρο διασκέδασης), παράγεται από το διασκεδάννυμι = διασκορπίζω έγνοιες και στενοχώριες. 
Εδώ ανήκουν το κεάζω=σχίζω στη μέση, «θα σε σκίσω», το <σ>κέπαρνον κ.ά. 
Το θέρος ιδιαίτερα οι Ελληνες από την εποχή του Ομήρου χρησιμοποιούν το «αναψύχειν».
«...κι εκείνοι βούτηξαν στη θάλασσα... Κι αφού τα κύματα... τον πλήθιο ιδρώτα πλύναν/... και δροσίστηκαν βαθιά στα σπλάχνα μέσα (και ανέψυχθεν φύλον ήτορ) σε καλοσκαλισμένους μπήκανε λουτρούς (ασαμίνθους)» [Ιλ. Κ]. Μετά σε «κρήνη αναψύχουσα...» 
(Ευρ.. Ιφ. εν Αυλ. 421) [...στην πηγή να δροσίσουν...] και «ες λειμώνων χλόην» [σε χλοερό λιβάδι].
                                                         ΝΙΚΟΣ ΒΑΡΔΙΑΜΠΑΣΗΣ
                             
                                                    ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 11/08/2001

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου